Kwam een robot bij de dokter

Kwam een robot bij de dokter.

De dokter keek op van zijn scherm. “En waar heeft u last van?”

De robot draaide zijn metalen hoofd en antwoordde: “Van u.”

Diagnose: overschatting

We moeten het even hebben over Microsofts nieuwe AI-dokter. Volgens recent onderzoek overtreft deze robodokter het diagnostisch vermogen van menselijke artsen. Serieus. De machine schijnt in 72 procent van de gevallen de juiste diagnose te stellen. En dat is dus… beter dan wij. De mens. U weet wel, de wezens met empathie, ervaring en een kloppend hart.

Ja hoor. We zijn er weer. De AI is beter. Beter dan de huisarts die je al dertig jaar bij je voornaam noemt. Beter dan die longarts die door je dossier bladert terwijl hij vraagt of je nog rookt. Beter dan tante Annie die al dertig jaar roept: “Dat is gewoon stress, kind.”

Symptomen van AI-overmoed

Natuurlijk, het klinkt indrukwekkend. Een AI die 36.000 casussen analyseert en daar zonder klamme handen of koffievlekken een diagnose aan hangt. Hij twijfelt niet. Hij belt niet eerst nog met een collega uit Nijmegen. Hij laat zich niet afleiden door je briljante “Google-ik-ben-dood” zoekgeschiedenis.

Maar de vraag is niet of hij het kan. De vraag is: wíllen we dat hij het doet?

Stel je voor: je zit in een behandelkamer met een robotarm tegenover je. Geen oogcontact. Geen “wat rot voor u.” Geen “ik ga u even doorsturen.” Alleen een neutrale stem:

Waarschijnlijk type 2 diabetes. Kans op comorbiditeit: 27,4 procent. Succes ermee.”

En dan rolt er een bonnetje uit.

AI maakt geen fouten, tot het wel gebeurt

De fans van AI zullen roepen: “Maar mensen maken ook fouten!” Ja, klopt. Vraag dat maar aan de chirurg die links in plaats van rechts opereerde. Maar een robot maakt ook fouten. Alleen noemt men het daar een *glitch*. Of erger: *emergent behavior*. Zoiets als “de AI hallucineerde een nieraandoening.” Nou, gezellig.

In China draait al zo’n AI-huisarts op een smartphone. In India hebben ze een chatbot die je medisch advies geeft op basis van je stem. En in Nederland? Daar zit je nog zes weken te wachten tot je je eigen huisarts überhaupt te spreken krijgt. Maar hé: straks krijg je wél meteen een second opinion van ChatGPT-Health-Edition™.

En hoe zit het met aansprakelijkheid?

Wie is straks verantwoordelijk als je robotdokter je vertelt dat je een verkoudheid hebt, terwijl je in feite een driedubbele longembolie met een bijrol herseninfarct blijkt te hebben?

De fabrikant? Microsoft? De cloudprovider? Of jijzelf, omdat je met een trillende vinger op “Ik ga akkoord met de voorwaarden” hebt gedrukt terwijl je net je derde paracetamol achteroversloeg?

Een bot als vertrouwenspersoon?

Laat ik eerlijk zijn. Ik wil geen huisarts die sneller diagnosticeert dan zijn eigen schaduw. Ik wil een huisarts die me aankijkt. Die m’n naam weet. Die desnoods zegt: “Ik weet het ook niet, maar ik ga het voor je uitzoeken.” Een beetje menselijkheid. Desnoods een slechte grap.

En ja, ik wil best geloven dat AI ons kan helpen. Als assistent. Als second opinion. Als back-up voor de vermoeide huisarts die na vier dubbele diensten en drie slapeloze nachten geen blaasontsteking meer herkent als het hem in de neus bijt.

Maar hoofdbehandelaar? Nee dank je. Ik ga liever dood met empathie dan dat ik leef met een printer.

Tot slot

Kwam een robot bij de dokter.

De dokter zei: “U heeft te veel ambitie, een overontwikkeld ego en een ernstig gebrek aan context.”

De robot printte een verwijzing uit. “Ik heb u vervangen.”