TheDataConnection

Het is 1951. The Catcher in the Rye van J.D. Salinger is net verschenen en groeit uit tot een groot succes. Maar daar is niet iedereen even gelukkig mee. Salinger gebruikt grof taalgebruik en de seksuele verwijzingen in de roman roepen weerstand op bij ouders, die hun zorgen neerleggen bij schoolbesturen. In de jaren die volgen, belandt de roman op de stapel van andere boeken die jongeren volgens hen beter niet kunnen lezen, samen met Steinbeck, Twain en Hemingway. Verschillende Amerikaanse scholen verwijderen het uit hun lesprogramma of bibliotheek.

Nieuwe technologie krijgt veel aandacht door wat afzonderlijke drones, robots en AI-modellen kunnen. De ontwikkelingen in Oekraïne laten tegelijkertijd zien hoe belangrijk de samenhang tussen technologieën is. Onbemande grondvoertuigen worden er bijvoorbeeld ingezet voor logistiek, evacuatie, verkenning en aanvallen, terwijl hun functioneren afhankelijk blijft van communicatie, sensoren, operators en andere systemen. Diezelfde systeemgedachte is relevant voor AI en informatiesystemen binnen organisaties. Een intelligent model creëert weinig waarde wanneer de onderliggende data niet betrouwbaar is, systemen slecht met elkaar communiceren of niemand weet welke actie op een uitkomst moet volgen. De interessante vraag is daarom niet alleen hoe slim AI wordt, maar hoe goed technologie, data, processen en mensen met elkaar verbonden zijn.

Hollywood ontwikkelt zich snel tot een interessant laboratorium voor generatieve AI. Waar de technologie aanvankelijk vooral afzonderlijke werkzaamheden ondersteunde, ontstaan inmiddels producties waarbij AI een veel groter deel van het proces voor zijn rekening neemt. Die ontwikkeling maakt AI in Hollywood ook relevant voor organisaties buiten de creatieve industrie. Want zodra technologie op steeds meer plekken binnen dezelfde keten bruikbaar wordt, verandert de vraag. Dan gaat het niet alleen meer over hoeveel tijd AI bespaart, maar ook over de vraag of het bestaande proces nog wel logisch is ingericht.

Bij de Rijksbegroting kijken we vooral naar verplichtingen, uitgaven, ontvangsten, tekort en schuld. Dat past bij de manier waarop het parlement de begroting autoriseert en controleert. Maar voor grote publieke investeringen vertelt het kasperspectief niet het volledige financiële verhaal. Nederland heeft namelijk wel degelijk een overheidsbalans. Daarop stond eind 2025 ruim €1.024 miljard aan activa, waaronder bijna €388 miljard aan grond-, weg- en waterbouwkundige werken. Door die informatie nadrukkelijker te verbinden met begrotingsdata ontstaat een breder beeld van wat publieke uitgaven niet alleen kosten, maar ook opbouwen.