Categorie: Accountancy

Willen jonge accountants tegenwoordig echt meer balans dan eerdere generaties? Die gedachte komt regelmatig terug in discussies over de arbeidsmarkt, maar met beschikbare cijfers is zo’n generatieverschil moeilijk aan te tonen. De werk-privébalans in de accountancy speelt bovendien binnen een maatschappelijke context die sterk is veranderd. Meer ouders combineren een eigen carrière met zorgtaken, vaders nemen vaker ouderschapsverlof en gezinnen proberen werk en zorg gelijker te verdelen. De arbeidsdata vertellen daarmee vooral een verhaal over veranderende omstandigheden rond werk en gezin.

De Big Four hebben hun internationale positie mede opgebouwd doordat multinationals wereldwijd gebruik kunnen maken van dezelfde naam, methodologie, kwaliteitsstandaarden en steeds vaker dezelfde technologie. Voor cliënten functioneert zo’n netwerk daardoor in veel opzichten als één organisatie. Maar hoe zelfstandig zijn de afzonderlijke onderdelen van internationale accountantsnetwerken wanneer er iets misgaat? De miljardenclaim rond Evergrande en PwC maakt die vraag actueel. Tegelijkertijd zorgen data, gedeelde auditplatforms en AI ervoor dat internationale samenwerking steeds intensiever en beter reconstrueerbaar wordt. Dat kan ook gevolgen hebben voor de discussie over verantwoordelijkheid binnen zulke netwerken.

AI is in korte tijd een normaal onderdeel geworden van het werk van veel auditteams. Auditors gebruiken generatieve toepassingen om regelgeving te doorzoeken, documenten te analyseren, data-analyses te ondersteunen en controledossiers voor te bereiden. Daarmee ontstaan nieuwe mogelijkheden om controles efficiënter en soms ook beter uit te voeren. Tegelijkertijd vraagt AI in de audit om professionele discipline. Een overtuigend gegenereerd antwoord is nog geen vaktechnische onderbouwing en snel geschreven code is nog geen betrouwbare data-analyse. Nu de eerste experimenteerfase achter ons ligt, wordt het daarom belangrijker om onderscheid te maken tussen toepassingen die het vak versterken en toepassingen waarbij gemak ten koste kan gaan van kennis, kwaliteit en professioneel oordeel.

AI duikt steeds vaker op in gesprekken over de toekomst van ondernemerschap. Ook binnen het kleinbedrijf groeit daardoor de vraag hoe snel ondernemers ermee aan de slag moeten en hoeveel ze erin moeten investeren. Maar AI voor het kleinbedrijf is geen uniforme ontwikkeling. Voor een lokale ondernemer kan AI vooral tijd besparen bij administratieve taken, terwijl de technologie bij accountants, consultants of softwarebedrijven rechtstreeks raakt aan het verdienmodel. De relevante vraag is daarom niet óf iedere kleine onderneming AI nodig heeft, maar welke betekenis AI voor het specifieke bedrijf heeft.

Kunstmatige intelligentie, digital twins en geavanceerde data-analyse veranderen het vakgebied van auditing in hoog tempo. Toch ligt de grootste innovatie misschien dichterbij dan veel mensen denken. De vraag is niet alleen welke technologie beschikbaar komt, maar ook hoeveel van een jaarrekening we vandaag de dag al kunnen reconstrueren zonder toegang tot het ERP-systeem. Door gebruik te maken van operationele, onafhankelijke databronnen, logistieke informatie en externe gegevens ontstaat een nieuw perspectief op de controle van financiële informatie. Dat biedt kansen voor accountants om steeds onafhankelijker vast te stellen wat de economische werkelijkheid daadwerkelijk is.

Generatieve AI wordt steeds vaker gepresenteerd als de volgende grote stap voor de accountancy. Routinematige werkzaamheden zouden verdwijnen, controles efficiënter worden en accountants meer tijd krijgen voor professioneel oordeel en strategisch advies. Maar juist die ontwikkeling roept een fundamentele vraag op. Als AI in de accountancy het traditionele juniorwerk overneemt, waar leren toekomstige accountants dan nog het vak? Het antwoord op die vraag is misschien wel belangrijker dan de technologie zelf.